Xəbər lenti

Asiya sakinlərində digər insanlarda olmayan unikal
Dünya 22:50 02.06.2026

Asiya sakinlərində digər insanlarda olmayan unikal "super qabiliyyət" aşkar edildi

Biz bilirik ki, müəyyən mühit insan orqanizminə zərər verə bilər. Alpinizmlə məşğul olanlar tez-tez yüksək dağ xəstəliyindən əziyyət çəkirlər – bu, atmosfer təzyiqinin azalması nəticəsində hər nəfəsdə orqanizmə daha az oksigen daxil olması ilə bağlıdır. Bununla belə, Tibet yaylasının yüksək ərazilərində, havada oksigen səviyyəsinin çox aşağı olduğu şəraitdə belə, insan icmaları uğurla yaşayır.

Qaynarinfo "Știrile PRO TV”yə istinadən xəbər verir ki, 10 000 ildən artıq məskunlaşma müddətində bu bölgədə yaşayan insanların orqanizmi dəyişib və aşağı oksigenli mühitə uyğunlaşıb.

"Yüksək hündürlükdə hipoksiyaya uyğunlaşma çox maraqlıdır, çünki bu stress hər kəs üçün eynidir və ölçülə biləndir. Bu, insan növünün nə qədər böyük bioloji müxtəliflik göstərdiyinin gözəl nümunəsidir”, deyə ABŞ-ın Case Vestern Reserve Universitetindən antropoloq Sintiia Bell bildirib.

Bell illərdir insan orqanizminin hipoksik şəraitə reaksiyasını araşdırır. 2024-cü ilin oktyabrında dərc olunan tədqiqatda onun komandası Tibet icmalarında oksigenin qanda daşınmasını yaxşılaşdıran spesifik adaptasiyalar aşkar edib.

Bu uyğunlaşmaları müəyyən etmək üçün alimlər təkamül uyğunluğunun göstəricilərindən biri olan reproduktiv uğuru araşdırıblar.

Yalnız sağ doğulan uşaqları olan qadınlar öz genetik xüsusiyyətlərini növbəti nəsilə ötürürlər. Müəyyən mühitdə yaşamağı asanlaşdıran xüsusiyyətlər isə daha çox övlad sahibi ola bilən qadınlarda daha çox yayılır.

Bu qadınların daha çox uşaq dünyaya gətirmə ehtimalı artır və bu xüsusiyyətlər nəsildən-nəsilə ötürülür – bu isə təbii seçmə prosesidir.

Bəzən bu proses gözlənilməz nəticələr verir. Məsələn, malyariyanın yayıldığı bölgələrdə oraqvari hüceyrə anemiyasının yüksək olması buna nümunədir.

Bell və komandası Nepalda 3500 metrdən yüksək ərazilərdə yaşayan 46–86 yaş arası 417 qadını araşdırıb.

Onlar qadınların doğum sayını (0-dan 14-ə qədər, orta 5,2) və müxtəlif fizioloji göstəriciləri ölçüblər. Xüsusilə hemoglobin səviyyəsi və onun oksigen daşıma qabiliyyəti analiz edilib.

Maraqlıdır ki, ən çox uşaq dünyaya gətirən qadınlarda hemoglobin səviyyəsi nə yüksək, nə də aşağı – orta səviyyədə olub.

Lakin onların qanında oksigenlə doyma səviyyəsi yüksək olub.

Bu isə göstərir ki, orqanizm qatılaşmış qan yaratmadan oksigeni daha effektiv daşıya bilir. Qan çox qatı olsaydı, ürək daha çox işləməli olardı.

Aydın
--> -->