Qırğızıstanda dalğıclar gölün dibində orta əsrlərə aid yaşayış məntəqəsi aşkar ediblər. Bu tapıntı göstərir ki, vaxtilə küçələr və binalar mövcud olub və hazırda su altında qalıb. Bu kəşf Mərkəzi Asiyanın qədim ticarət yolları boyunca ticarət, din və gündəlik həyat haqqında tarixçilərin təsəvvürlərini dəyişir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Econews" yazır.

Alimlər 1–4 metr dərinlikdə divarların, taxta konstruksiyaların və keramikaların yaxşı qorunduğu dörd ayrı sahəni xəritələşdiriblər. Bu cür yaxşı saxlanılmış materiallar göl dibinin sadəcə şayiə olmadığını təsdiqləsə də, küçələrin tam planı hələ də məlum deyil.

2023–2024-cü illərdə tədqiqatçılar İssık-Kul gölünün dibində yerləşən kərpic tikililəri və soba komplekslərini təsvir ediblər. Kərpic hörgülərinin yanında dalğıclar keramika qırıntıları, heyvan sümükləri və metalın əridilməsi və emalı nəticəsində yaranan şlak qalıqları toplayıblar.

"Təmiz qum qatının altında komanda insan fəaliyyətinin izləri ilə zəngin olan qorunmuş mədəni təbəqə aşkar edib. Bu təbəqənin mövcudluğu göstərir ki, insanlar suyun ərazini basmasından əvvəl uzun illər sahildə tikinti və yenidənqurma işləri aparıblar”, deyə materialda qeyd olunub.

Nəşr xatırladır ki, vaxtilə İssık-Kul ətrafından karvan yolları keçirdi. Xüsusilə, Çu vadisindən gölün qərbinə, oradan isə Bedel aşırımı vasitəsilə Çinə gedən əsas marşrut mövcud olub.

Bu yol vasitəsilə tacirlər ipək, ədviyyatlar və metal məmulatları daşıyır, eyni zamanda din və dilə dair ideyalar yayılırdı.

"Tədqiq olunan abidə İpək yolunun mühüm hissələrindən birində yerləşən şəhər və ya böyük ticarət aqqlomerasiyasıdır”, deyə arxeoloq Valeri Kolçenko bildirib.

Tikili qalıqlarının yaxınlığında alimlər XIII–XIV əsrlərə aid müsəlman nekropolunu da qeydə alıblar. Bu, eyni icma tərəfindən istifadə olunan planlı qəbiristanlıqdır. Cəsədlərin qibləyə – Məkkə istiqamətinə doğru yerləşdirilməsi qədim dəfn ənənələrinə uyğun gəlir.

Qəbiristanlıqda tapılan sümüklər əsasında mütəxəssislər iki insanın görünüşünü bərpa edə biliblər. Hazırda dalğalar qəbirləri aşındırdığından, hər bir artefaktın çıxarılmasından daha çox onların dəqiq qeydiyyatı vacib hesab olunur.

Geoloqlar bildirirlər ki, Tyan-Şan dağları tez-tez seysmik aktivlik göstərir. Buna görə Kolçenko şəhərin XV əsrdə baş vermiş güclü zəlzələ nəticəsində su altında qaldığını ehtimal edir. Zəlzələ gölün dibini zədələdikdə və ya sahili əydikdə, su küçələrə dolaraq tikililəri lil ilə örtə bilər.

Bəzi insanlar bu məkanı ikinci Atlantida adlandırsa da, tərk edilmə əlamətləri göstərir ki, fəlakət az sayda insanın həyatına son qoyub. Şəhərin yoxa çıxmasından sonra ərazi köçəri tayfalar tərəfindən istifadə edilib və bu gün də göl ətrafında kiçik kəndlər mövcuddur.

"Göl şəhər divarlarını, emalatxanaları və qəbirləri olduğu kimi qoruyub saxlayaraq Mərkəzi Asiya üçün yeni bir istinad nöqtəsi yaradıb. Tarix və xəritələr dəqiqləşdirildikcə, həm qoruma tədbirləri planlaşdırılacaq, həm də alimlər İssık-Kulu regional tarixə daha inamla daxil edə biləcəklər”, deyə materialda vurğulanır.

Aydın