Seçiləni silin
Bu şərhi silmək istədiyinizdən əminsiniz?
Seçiləni silin
Bu şərhi silmək istədiyinizdən əminsiniz?
Seçiləni silin
Bu şərhi silmək istədiyinizdən əminsiniz?
Şikayət et
Bu şərhi şikayət etmək istədiyinizdən əminsiniz?
Xəbər lenti
33 min obyekt Yer ətrafında fırlanır və orbiti kosmik zibilliyə çevirir
Yerin ətrafında saatda 28 000 km sürətlə hərəkət edən 33 000 təhlükəli obyekt fırlanır və onların sayı getdikcə artır.
Qaynarinfo xəbər verirr ki, bu barədə "Interesting Engineering" yazır.
Təsəvvür edin: parçalanmış 40 sərnişin təyyarəsinin qalıqları planetin ətrafında güllədən daha sürətli hərəkət edir. ABŞ kosmik müşahidə şəbəkəsinin məlumatlarına görə, aşağı Yer orbitində vəziyyət məhz belədir.
İzlənilən 33 269 obyektin 12 550-si kosmik tullantı parçalarıdır, 17 682-si isə işlək peyklər və faydalı yüklərdir. Yəni hər 10 işlək peykə təxminən 7 kosmik tullantı parçası düşür.
Ən böyük narahatlıq "Kessler effekti” adlanan zəncirvari reaksiyadır: toqquşmalar yeni qalıqlar yaradır və bu proses getdikcə daha da artır, sonda nəzarətdən çıxa bilər.
Bath Universitetinin aerodinamika mühəndisi Emili Sakki xəbərdarlıq edir ki, bu prosesi dayandırmaq artıq demək olar ki, mümkün deyil.
"Yeni buraxılışlar olmasa belə, toqquşmalar və parçalanmalar yeni tullantılar yaratdığı üçün orbitdəki obyektlərin sayı yenə də artacaq”, deyə o bildirib.
Space-Track məlumatlarına əsasən kosmik tullantıların əsas mənbələri Çin, Rusiya və ABŞ-dır. Çin 2007-ci ildə öz anti-peyk sınağı ilə, ABŞ isə 2009-cu ildə Iridium 33 və Kosmos 2251 peyklərinin toqquşması ilə böyük miqdarda tullantı yaradıb.
Bundan əlavə, alimlər bildirirlər ki, atmosferdə yanaraq parçalanan tullantılardan yaranan alüminium, mis və litium hissəcikləri ozon qatına təsir göstərə bilər.
Orbiti təmizləmək üçün texnologiyalar artıq hazırlanır. Avropa Kosmik Agentliyi 2029-cu ildə ClearSpace-1 missiyasını – tullantıları tutan robotu – göndərməyi planlaşdırır. Həmçinin maqnit tutucular, harpunlar, lazerlər və elektrodinamik troslar sınaqdan keçirilir.
Bath Universitetindən Suraabhi Satiş bu texnologiyaların kommersiya potensialını vurğulayır: "Eyni texnologiyalar orbitdə servis, yanacaq doldurma və peyklərin ömrünü uzatmaq üçün də istifadə oluna bilər”.
Lakin mühəndis Hrişi Deyv xəbərdarlıq edir: "Aktiv kosmik tullantıların təmizlənməsi hələ kommersiya səviyyəsində sübut edilməyib”.
Bundan əlavə, müasir mühəndislər peyklərin orbitdən idarəli şəkildə çıxarılmasını və atmosferdə tam yanaraq məhv olan materiallardan istifadəni daha çox tətbiq etməyə çalışırlar.
Aydın
Oxşar xəbərlər
2329 metr yüksəklikdə qurban mərasimi (FOTO)
Foto
02.06.2026
Bloqlar
Pozitiv dünyadan çıx
Pozitiv dünyadan çıxmaq istədiyinizdən əminsiniz?
Xəbərdarlıq
DİQQƏT! Qaynarinfo.az-ın açıq materiallarının olduğu kimi surətini çıxarmaq, digər saytlara yerləşdirmək, yaymaq qadağandır. Qanunvericiliyə əsasən açıq materialların yalnız 1/3 hissəsindən istifadə etmək olar. Əks halda məsələ məhkəmə predmeti ola bilər!
Şərhlər